Język

Słowa mają
znaczenie.

Nie tylko dlatego, że przekazują informacje.

Także dlatego, że pokazują, jak widzimy siebie, innych i rzeczywistość.

Język wewnętrzny

  • „Znowu spieprzyłam.”
  • „Powinnam była wiedzieć.”
  • „Nie mam prawa tak się czuć.”
  • „Inni mają ważniejsze potrzeby.”

Takie zdania mogą być tak dobrze znane, że trudno już zauważyć, że są tylko jednym z możliwych sposobów opowiedzenia tego, co się wydarzyło.

Język w relacji

Można powiedzieć tak — albo inaczej.

Zwykle mówimy

  • „Ty nigdy mnie nie słuchasz.”
  • „Jesteś nieodpowiedzialny.”
  • „Zawsze wszystko musi być po twojemu.”

Można też powiedzieć

  • „Trudno mi, kiedy mówię i nie czuję się słyszana.”
  • „Nie dotrzymanie ustalenia jest dla mnie trudne.”

Różnica nie polega wyłącznie na tym, że jedno brzmi milej.

Różnica dotyczy tego, co zostaje zauważone i za co biorę odpowiedzialność.

Narracje

Nie tylko opisujemy rzeczywistość. Nadajemy jej znaczenie.

„On mnie ignoruje.”
„Ona jest egoistką.”
„Jestem beznadziejna.”
„Muszę być silna.”

Każde z tych zdań może stać się częścią opowieści, przez którą patrzymy na kolejne sytuacje.

Więcej możliwości

Nie chodzi o stworzenie jednego „dobrego języka”.

Chodzi o to, żeby repertuar nie kończył się na tym, czego nauczyliśmy się wcześniej.

  • Więcej słów.
  • Więcej sposobów rozumienia.
  • Więcej możliwości odpowiedzi.
Im więcej możliwości widzę, tym więcej mogę wybrać.
Język jako przestrzeń wyboru